Het ontdekken van nieuwe landen en culturen was in het verleden een vaak gevaarlijke en uitputtende onderneming, maar voor Captain James Cook was dit geen obstakel. Met zijn doorgewinterde ervaring en vastberadenheid bouwde hij zichzelf uit tot de meest beroemde Britse ontdekkingsreiziger aller tijden.
Leven en opleiding
James Cook werd geboren op 7 november 1728 in het Engelse dorp Marton, in Yorkshire. Zijn vader was een boerenarbeider die slechts weinig geld verdiende om zijn gezin te onderhouden. De jonge James volgde deeltime casino school en leerde vervolgens aan een handelsvaardigheden, net als veel anderen op dat moment in Engeland.
Een aantal jaren later voegde Cook zich bij de marine van Groot-Brittannië, waar hij aandienst nam als matroos onder de commando van zijn vaderlijke vriend George Manwaring. Over een paar maanden was hij gepromoveerd tot steward (een soort dienstknecht) en later nog eens tot boordschrijver in het schip H.M.S. Eagle, dat verantwoordelijk was voor patrouilles langs de kust.
In 1752 kwam Cook vanwege zijn capaciteit als wiskundige en cartograaf aan het werk op de grens tussen Noord-Engeland en Schotland, waar hij een reeks astronomische waarnemingen uitvoerde om de landsgrenzen te lokaliseren. Later dat jaar werd hij met meerdere matrozen naar Hawaï gestuurd als tolk tijdens gebeurtenissen die zich af speelden op deze eilanden.
Ontdekkingen
Tijdens zijn ontdekkingsreizen maakte James Cook tal van belangrijke waarnemingen over nieuwe landen, culturen en bevolkingsgroepen. Hij stelde vast dat er vele specifieke kenmerken bestaan die de meest diverse leefwijzen hebben geërfd door de jaren heen.
Zijn eerste reis begon op 26 augustus 1768 aan boord van H.M.S. Endeavour, een schip dat voornamelijk was ontworpen voor wetenschappelijke doeleinden zoals astronomische en geologische waarnemingen. Nadat het oversteek maken richting de eilanden in Australië had gemaakt, arriveerde hij op 19 april 1770 aan het noordwesteinde van Queensland bij wat later bekend zou worden als een baai die nu bekend staat onder de naam St. Vincent Bay.
In juni en juli bleek dat er vele honderden inwoners bestaan die totaal onbekende culturen spreken, voedsel bereiden en bouwen. Cooks beschrijving van de manier waarop ze hun huizen ontworpen hadden met stammetalen zorgde ervoor dat een geheel nieuwe tak van landbouw in het noorden begon te bloeien.
Tijdens zijn tweede expeditie (1772-1775) bezocht hij enkele eilanden in Nieuw-Zuid-Wales, waaronder Tahiti. De meeste wetenschappelijke resultaten werden afgeleverd door de zeekapitein van Cook die opmerkelijke beschrijvingen deed over de bijzonderheden tussen de cultuur van het land en andere gebieden waarvan men had gedacht dat er geen contact was gelegd.
Het drieëntwintigjarige legerkapitein, dat later generaal-gouverneur zou worden, maakte niettemin een aangrijpende stap om de zee te kruisen naar Azië. Op 19 juli kwam hij voor het eerst aan in Tjerkéi op Java en keerde na slechts anderhalf jaar terug naar Engeland.
Het einde van Cooks reis
De gebeurtenissen in Australië waarbij de Britse gezaghebber een strijd had geleverd met de lokale bevolking voor het bestuur over de eilanden en waarna hij door zijn eigen legerkapitein werd vermoord op 26 oktober, zorgden ervoor dat Engeland hem pas in januari van het volgende jaar officieel herenigde.
In april 1778 begon James Cook aan zijn derde expeditie naar Amerika waar hij opnieuw verschillende reuzengrote bevolkingsgroepen ontmoette die nog nooit eerder contact hadden gehad met de Engelsen. Een van deze ontmoeting was tussen een groep Aboriginals uit Nieuw-Schotland en Cook zelf, bij het strand in Newfoundland.
Hoewel hij op 9 februari weer terugkeerde naar Britse grondgebied, bleef zijn verdere leven een reeks lastige ziekten aantrekken. Naar verluidt kreeg hij hierbij hepatitis die door de gevolgen van de lange reizen bij hem was ontstaan en waarvan het onmogelijk voor hem zou zijn om meer landen te bezoeken.
Op 21 februari kwam Cook met een schip, H.M.S. Discovery, opnieuw in contact met Australië, deze keer door zwaar weer heen gebukt. Hij bracht verslagen van de ontmoetingen van vorige reizen en droeg uitvoerig verslag over aan de Britse autoriteiten.
Zijn laatste gesprekken met een legergeneraal in het Schotse dorpje Falkirk werden verdergaand gevoerd dan ooit eerder. Vervolgens voerde hij zijn besluit tot stopzetting van alle landelijke reizen door.
Een week later ontmoette hij bijna opnieuw de leider van de lokale bevolking toen beide zakenlieden tijdens een treffen met twee andere manschappen in het dorpje werden aangevallen. Zijn ondernemingszin, dat nooit meer verloren ging door een gevecht of misverstand met mensen die hem voor niets kwaad deden, had uiteindelijk de prijs betaald.
Eén van de meest in het oog vallende zaken was zijn houding toen hij nog maar even later uit het dorp vluchtte. Zijn onbegrijpelijke besluit om hierin niet direct te stappen en met de bevolking contact op te nemen, bleek een fatale fout.
Na dit misverstand moesten alle Britse kolonies waar ze doorheen waren getrokken worden teruggetrokken en kreeg Engeland grote financiële problemen om hen voor lange tijd meer dan de helft van hun eigen bestaande huizen te doen afzweren.
Het is echter goed mogelijk dat het daadwerkelijk een gevolgen was dat door zijn moeder, die als vrouw nog maar weinig vermogen had en dus in financiële nood verkeerde.
Op 24 januari stelde de Britse premier voor om deze ontwikkelingen te laten beslissen aan de vaste commissie van handelingen. Na een periode van jaren, waarin Engeland steeds meer ongepast ging werken op een eilanden die waren gekocht van de Oude Zee in plaats van de Grote Oceaan voor honden, bepaalde dit advies het einde van zijn geboorteplannen.
Erfenis
Op 5 februari werd Cooks lichaam begraven op de verste eilanden uit het Noorden. Vanaf dat ogenblik kwamen er verschillende groepen tot leven die zich bekommerden met de hulp van hun voorouders teruggaan naar hun voorvaderlijke geboorteplaats.
In 1780 werd een monument opgericht bij zee, waarna zijn vaders restanten door enkele honderdduizenden Britten werden gedragen in een soort treinwagon die de Britse havenstad Plymouth verliet. Van deze plek namen ze verschillende foto’s met zich mee.
Naast dat hij als één van de meest beroemde ontdekkingsreizigers aller tijden bekend werd, had James Cook ook een invloedrijke rol in het ontwikkelen van moderne navigatie- en schipperspraktijken. Zijn werken hebben echter vooral bijgedragen aan ons begrip van de omringende wereld en onze huidige kennis over diverse culturen en mensen.
Tijdens zijn levensonderzoek bracht hij een nieuwe theorie in omgang met reizen, die later door velen zou worden toegepast. Die bestond erin om voor elke tocht specifieke geïsoleerde schepen te bouwen van het materiaal dat voor deze missie was nodig.
Naast de zeekapitein die al in dienst stond, werden bij elk nieuwe project verschillende overvleugelde wagens en landarmpjes besteld om alle mogelijke situaties tijdens zee-uitwisselingen op het reizen ter plaatse te bespreken.
Enkele jaren voor zijn dood kwam hij met een doorzichtige keuze, die deels verklaart hoe Engeland een grote economische voorsprong kreeg naast de huidige supermachten. Dat is de bouw van het op zichzelf staande schip waarvoor men in totaal tweeënzestig gebeurtenissen had gemeld.
Aan dit project werden meer dan zestienhonderd duizend Engelse ponden uitgegeven, wat ongeveer tachtig miljoen dollar is. Deze voortschrijding zorgde voor een grote stap richting het einde van de gouden eeuw en hielp met bijdrage aan verschillende andere vervoers- of transportwerken.
Daarnaast werd er in 1789 op zijn ter plaatse gebouwd schip H.M.S. Discovery, dat totaal tachtig bemanningsleden telde naarmate men alle hulpkrachten die nodig waren voor de uitvoering van diverse zaken had aangetrokken.
Als gevolg hiervan moest hij in 1790 met zijn schip nogmaals een reis maken naar Nieuw-Schotland en hiermee bleef zijn carrière niet beperkt tot de gebieden die door hem waren ontdekt.
Tot vandaag zorgt dat monument er voor dat vele Britten tijdens hun wandeltochten over het eiland met respect terugkijken naar de man die weliswaar een geweldige reiziger was maar ook eerzame bemoeienis had met zijn mensen om in te passen op alle situaties.
Tot slot: Hoewel hij wegens de moeilijke klimaatcondities en de vele gevaarlijke tegenstellingen niet veel van zijn eisen kon realiseren, zullen de leiders van
